Kategoriler
emniyet vanası Patlama diski Patlama diski modelleri patlama diski uygulamaları Uncategorized

BİR REAKTÖR PATLAMASINDAN ÇIKARILAN DERSLER

2020 yılı Ocak ayında İspanya’daki bir petrokimya tesisinde meydana gelen büyük patlamada 3 kişi öldü ve birkaç kişi yaralandı. Akşam saatlerinde meydana gelen güçlü patlama ile sonrasında çıkan yangınlar bir gün boyunca söndürülemedi. Bu trajik olay, son yıllarda Avrupa’nın en ciddi kimyasal reaktör kazalarından biri olarak tarihe geçti ve petrokimya üretim endüstrisi üzerinde kalıcı bir etki bıraktı.

Araştırmalar ve kök neden analizi halen devam etmekle birlikte, görünen o ki etilen oksit reaktöründe yıkıcı bir arıza oluşmuştur. Araştırdığımız ve danışmanlık verdiğimiz benzer geçmiş olaylara dayanarak, reaktörün yetersiz soğutulması veya yanlışlıkla ısıtılmasının olası temel kök nedenler olduğunu söyleyebiliriz.

Bir reaktörün aşırı ısıya maruz bırakılması, sıcaklık ve basıncın hızla artacağı kontrol edilemeyen ekzotermik reaksiyonlara yol açabilir. Fakat bu her zaman yıkıcı olarak sonuçlanmaz; doğru hesaplanmış, bakımları yapılmış ve işlevsel bir acil tahliye sistemi ile basınç düşürülebilir ve riskler en aza indirilebilir. Ancak bu senaryo, tasarımın en başında düşünüldüğünde ve sisteme dahil edildiğinde geçerli olur. Bu nedenle zamanla prosesler değiştikçe, sistem tasarım kriterleri tekrar gözden geçirilmeli ve periyodik proses tehlike analizleri (PHA) yapılmalıdır.

Etilen Oksit Nasıl Davranır?

Etilen oksit (antifriz ve haşere ilaçları yapımında kullanılır) proseslerde basınç altında kullanılırken sıvı fazdadır. Fakat normal ortam koşullarında gaz fazında olup, havadan daha ağırdır. Atmosferik koşullar altında kaynama sıcaklığı 10°C dir. Isıtıldığında veya kontamine edildiğinde ekzotermik olarak polimerize olabilir veya birleşerek daha büyük moleküller oluşturabilir. Polimerizasyon bir ekipmanın içerisinde gerçekleşirse, ekipman şiddetli bir şekilde patlayabilir. Etilen oksit çok yanıcı ve zehirlidir -kaza yerine yakın tutuşma kaynakları büyük olasılıkla ilk deşarj sırasında çıkan buharın patlamasına neden olacaktır.

Daha da kötüsü, ilk patlamadan sonra etilen oksit buharı kaza yaşanan reaktörden buharlaşmaya devam edebilir ve bu da tesis çevresinde sağlık tehlikelerine neden olabilir. Atmosferik yayılım analizi ile hangi alanlarda zehirli gaza maruz kalınabileceği ve hangi alanlarda olası bir patlama riski olduğu belirlenebilir. Zehirli ve yanıcı gazların ne kadar yayılabileceğimi ön görebiliyor olmak, kimyasal tesislerin en kötü senaryoda bile gerekli tahliye ve acil durum müdahalesine önceden hazırlanabilmesini sağlar.

Kimyasal Patlamalarda Dikkat Edilecek Diğer Noktalar

İspanya’daki petrokimya tesisindeki patlamada, 1 tonluk metal sac, fabrikadan neredeyse 3 km uzaklıktaki bir adamı yatağında uyurken öldürmüştü. Kimyasal bir patlamada, cisimler potansiyel olarak uzun mesafeler kat edebilir. Bu trajedi, basınçlı kaplarda depolanan enerji miktarını, acil durum planlamasının önemini ve kilometrelerce uzakta olan toplulukları bile etkileyen patlamaların dikkate alınmasını vurgular.

Bu olaya neyin sebep olduğunu zaman gösterecek. Endüstrinin gelecekte benzer kazaları önlemek için bu talihsiz kazadan öğrenilmesi gereken dersler vardır ve bu öğrenilen derslerin de kamuya açıklanması önemlidir. Çıkarılacak ana ders ortadadır; yanıcı ve zehirli gazların salınımı ve alt kırınım etkileri acil durum planlamasında mutlaka dikkate alınmalıdır.

OSHA’nın proses güvenliği yönetimi (PSM) standardı, tehlikeli kimyasallar kullanan proseslerin emniyetli ve çalışan sağlığına uygun bir şekilde yönetimi için gereklilikleri içerir. PSM programının en önemli parçası, kazalar zincirini ve nedenlerini tespit etmek için olayların kapsamlı bir şekilde araştırılmasıdır. Böylece düzeltici önlemler geliştirilebilir ve uygulanabilir.

Daha fazla bilgi için PULSE ve JENSEN HUGHES proses güvenliği ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Yazar: Başar Özar – Jensen Hughes

Kategoriler
emniyet vanası Patlama diski Patlama diski modelleri

Patlama Diski mi, Emniyet Vanası mı?

Güvenlik tahliye ekipmanının seçiminde prosese özgü spesifik koşulları düşünmek oldukça önemlidir.  Proseste meydana gelebilecek ani basınç artışları, proses ortamının korozif, toksik yada polimerize olup olmadığı gibi durumlar göz önüne alınarak en uygun ve güvenilir tahliye ekipmanı seçilmelidir. Operasyon koşullarına göre optimum güvenirliliği sağlayacak olan ekipman seçim kriterlerini içeren aşağıdaki akış diyagramı size bu konuda yardımcı olacaktır.

pulse-1

KAYNAK, PULSE MÜHENDİSLİK

Kategoriler
emniyet vanası Patlama diski Patlama diski modelleri patlama diski uygulamaları

PATLAMA DİSKİ VE EMNİYET VANASI KOMBİNASYONU

PATLAMA DİSKİ ve EMNİYET VANASI KOMBİNASYONU

NEDEN BİRLİKTE KULLANMALIYIZ?

vana1

Patlama diskleri ve emniyet vanaları iki farklı şekilde birleştirilebilir: Patlama diski, emniyet vanasının altına yerleştirebilir ya da yan yana iki basınç tahliye sistemi olarak paralel şekilde kurulabilir. Eğer sistemler yan yana kurulursa, patlama diskinin açma basıncı emniyet vanasından daha yüksek olur. Basınç artışı çok fazla ve ani olduğunda emniyet vanası yeterince hızlı tepki veremez veya açılmazsa, patlama diskleri, basıncı tahliye etmek için güvenilir bir yedek sistem olarak hizmet eder. Eğer, patlama diski, emniyet vanasının altına yerleştirilirse, aşağıdaki rolleri gerçekleştirir:

ÜST DÜZEY SIZDIRMAZLIK

Prosesiniz toksik veya çok pahalı bir ortam içermiyor olsa bile, emniyet ekipmanı ideal olarak uzun süre boyunca sızdırmaz şekilde çalışmalıdır. Emniyet vanaları ilk kez çalıştıktan sonra daha fazla sızdırma eğilimindedir. Bununla birlikte, emniyet vanasının giriş tarafına yerleştirilmiş bir REMBE® patlama diskleri size mükemmel bir sızdırmazlık yalıtımı ve para tasarrufu sağlar. Ne de olsa,patlama diskini değiştirmek, emniyet vanasını değiştirmekten daha ucuzdur.

‘’ZORLAYICI’’ ORTAMA KARŞI KORUMA

Bu pozisyonda bulunan her operatör problemi bilir ki: Bazı güvenlik ekipmanlarının işlevselliği ve güvenilirliği aşındırıcı, yapışkan, polimerize veya viskoz ortamlar tarafından daha fazla veya daha az derecede etkilenir.

Bu, emniyet vanaları için de geçerlidir. Vana yatağı yapışkan ise, tanımlanan set basıncını garanti etmek artık mümkün değildir. Bu, emniyet vanasının ilk kez çalışmasından önce bile bir tehlike oluşturur.

BU NEDENLE,

temizlik ve testler, acil bir durumda emniyet vanasının belirtilen basınca tepki verdiğinin garanti edilmesi için gereklidir. Emniyet vanasının giriş tarafına monte edilen bir REMBE® patlama diskleri, emniyet vanasını topaklanmalara ve yapışmalara karşı korur. KUB® gibi ters yönlü patlama diskleri, prosesin yüzeye bakan tarafında pürüzsüz bir metal yüzeye sahiptir ve bu da kalıntıların oluşmasını engeller. Kırılma noktaları prosesten uzaklaştırılmış olur. Bu, belirtilen açma basıncının her zaman korunmasını sağlar ve geç tepki verme olasılığını ortadan kaldırır.

Sıvılarda, gazlarda ve iki fazlı ortamlarda, emniyet vananızın girişindeki bir REMBE® patlama diski paradan tasarruf etmenizi sağlar:• Daha az ürün kaybı ve uzun süreli yasal düzenlemeler ve yasal gereklilikler için geliştirilmiş sızdırmazlık.• Aşındırıcı, yapışkan veya polimerize ortamlarda bile düşük maliyetli malzemelerden yapılmış emniyet vanalarını kullanabilirsiniz.• Yerinde test edebilme özelliği ile ek tasarruf.

EMNİYET VANASININ YERİNDE TESTİ

Emniyet vanalarının düzgün çalışıp çalışmadıklarını test etmek için normalde yerlerinden çıkarılması gerekir. Bu zaman alıcı ve pahalıdır. Bununla birlikte, REMBE® patlama diskleri ile, emniyet vanalarınızı herhangi bir yere taşımadan yerinde test edebilirsiniz. Bunu yapmak için, patlama diski ile vana pistonu arasındaki boşluk basınçlandırılır.

KUB®, % 135’lik bir karşı basınç dayanımına sahip olduğu için, emniyet vanası test edilirken patlama diskleri hasar görmeden kalır. Şirket içi düzenlemeler yine de test için emniyet vanasının sökülmesini gerektiriyorsa, bu iş gerçekleştirilirken açıklığı kapatmak için patlama diskleri ayrı bir flanş bağlantısında yerinde bırakılabilir.

basınç_tahliye_vanası

Yerinde test: Emniyet vanasının düzgün çalışıp çalışmadığını test etmek için patlama diski ile emniyet vanası arasındaki boşluk basınçlandırılır.